Bulaşıcı hastalıkların nedenleri

Bulaşıcı hastalıkların nedenleri

Çok çeşitli minik patojenler (hastalık yapıcı mikro-organizmalar) vücudumuza enfeksiyon bulaştırabilir vc hafif soğuk algınlığından yaşamı tehdit cılcn sıtmaya kadar her türlü soruna neden olabilirler. Enfeksiyon lokal olabilir ve vücudun yalnızca bir bölümüne etki edebilir ya da sistemik olabilir yani
etkisi bütün bedende görülür. Enfeksiyonlar su veya yiyecekle, dokunma ya da cinsel ilişkiyle, havayla vc böceklerle yayılabilir. Bu mikro-organizmalar ayrıca tıbbi tedaviyi alt etmek üzere değişim ve adaptasyon yeteneğine de sahiptir, yani onları kontrol altında tutmak için sürekli mücadele edilmelidir.

Mikroorganizma (genelde mikrop olarak adlandırılırlar) saldırıları genelde birkaç grupta incelenebilir: Bakteriler, virüsler, tek hücreliler, mantar ve mayalar. Vücudumuz, kurtlar ve bitler gibi daha büyük ve daha karmaşık organizmaların saldın sına da uğrayabilir (bunlar, enfeksiyon¬dan çok “istilacı” olarak nitelendirilir).

BAKTERİLER

Bakteriler tek hücreli mikroskobik organizmalardır. Bölünmeyle çok hızlı çoğalabilirler vc her yerde (etrafımızda ve vü-cudumuzun içimle) bulunurlar. Vücudumuzda gerçeklen de vücut hücresinden çok bakteriyel hücre vardır. Bakterilerin çoğu zararsızdır, hatta birçoğu da yararlıdır. Örneğin, kalın bağırsaktaki bakteriler sindirimde ve belirli besin maddele-rinin emiliminde yardımcı olur. Varolan binlerce farklı türdeki bakterilerin yalnız¬ca çok az bir kısmı insanda hastalığa neden olur. Bakteriler bazı durumlarda hücrelerin normal işleyişini bozarken kimi bakterilerde toksin salgılayarak zarar ve¬in. bakterilerin şekilleri birbirinden farklıdır ve şöyle gruplandırılabilirler:
• Kok (yuvarlak).
• Basil (çubuk).
• Spiroket (kavisli ya da spiral).
Yaygın bakteriyel enfeksiyonlar arasında tüberküloz, zatürre, menenjit ve idrar yo¬lu enfeksiyonları bulunur.

Mycobacterium tuberculosis çubuk sokllndo bir bakteridir ve insanda tüberküloza neden olur. Bir¬çok ilaca karşı direnç kazanmıştır.

Madura ayağı bir mantar enfeksiyonudur. Ayak derisinde, özellikle ayak parmakları arasında ve üzerinde, tahriş ve iltihaplanmaya neden olur.

MANTAR VE MAYALAR

Hastalığa neden olan mantarlar iki gruba ayrılır: Filamcntöz mantarlar ve tek hüc¬reli mantarlar. Mayalar insan hücresine benzer (insülin gibi insan kimyasal maddelerinin kopya edilmesi için genetik mühendisliğinde kullanılmasının nedeni budur). Yalnızca hafif hastalıklara (örne¬ğin deri enfeksiyonları) neden olurlar.
Ancak AİDS hastaları ya da doku veya or¬gan nakli alanlar için ölümcül olabilirler.
Bir mantar enfeksiyonu olan kandidi yaz (vajinal ya da oral olabilir) antifungal (mantar önleyici) ilaçlarla tedavi edilir.

VİRÜSLER

Bu güçlü organizmalar, birkaç lifli gene¬tik materyal içeren basit protein paketle¬rinden oluşur. o kadar ufaktırlar ki milyonlarca virüs bir insan hücresini ancak doldurur. Virüsler hayvan ya da insan hücresine bağlanır ve çoğalabilmek için bu hücreleri bir araç olarak kullanır. Bu işlemde ev sahibi hücre yok edilir ve so¬nuçta hastalık oluşur. Virüslerin hücrenin genetik yapısına müdahale etmesi nedeniyle birçok virüs kanser yapıcı faktörler arasında yer alır

Soğuk algınlığı en sık ve en yaygın görülen hafif bir viral enfeksiyondur. Hava yoluyla virüsün yayılmasını önlemek için öksürürken ya da hapşırırken ağzın kapatılması önerilir.

Bağışıklık sistemini atlatmalarını sağlayacak kadar beceriklidirler ve yıllarca uykuya yatabilirler.
Virüslerin neden olduğu hastalıklar, nispeten hafif sorunlardan (soğuk algınlığı veya mide bozukluğu) çok ağır ve ölümcül hastalıklara (ebola, kuduz ve HIV) kadar sıralanır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.