idrar sistemi organları

İdrar sistemi (üriner sistem), vücuttaki sıvıların ve kimyasalların dengesinin devamlılığını sağlayan karmaşık bir filtreleme sistemidir. Atık maddeler vücudun bütün hücrelerinde meydana gelen birçok kimyasal tepki sonucunda oluşur ve böbrek kandaki bu atıkları süzerek idrar halinde dışarıya atar. Üriner sistem bir çift böbrek, iki üre-ter (idrar yolları), mesane ve üretradan (siyek) oluşur. Ayrıca böbrekler, bu önemli boşaltım işlevlerinin yanı sıra, alyuvar hücreleri üretimini kontrol eden hormonlar üretirler ve kan basıncının (tansiyon) düzenlenmesine de yardımcı olurlar.

Böbrekler idrar sisteminin temel organlarıdır ve çok sayıda yaşamsal işlevleri vardır:
• Kandaki zehirli atık ürünleri alır ve idrar olarak dışarı atar.
• Yararlı maddeleri vücuttaki kan dolaşımına geri gönderir.
• Su dengesini düzenler. Böbrekler vücudun su kaybı durumunda suyu muhafaza eder ve fazlalığı yok eder.
AYRINTILARIYLA BÖBREKLER
Böbrekler, yaklaşık 12 cm uzunlukta ve 6 cm genişliktedir. Karnın arkasında, omurganın hemen önünde bulunurlar. Böbreğin farklı bölümleri vardır ve her birinin işlevleri ayrıdır:
• Korteks (kabuk): Dış tabaka. Filtreleme birimleri nefronlara ev sahipliği yapar/
• Medulla (öz): İç tabaka, koni biçimindeki idrar toplama kanallarıyla doludur.
• Böbrek havuzu: Böbreğin kalbindedir. İdrarın mesaneye geçmeden önce toplandığı yerdir.

KANIN SÜZÜLMESİ
Kan, böbrek atardamarları aracılığıyla her böbreğe aktarılır. Bu kan damarları, vücudun ana atardamarı aortun dallarıdır; oksijeni bol kan getirir ve kalbin pompaladığı kanın dörtte birinden sorumludur.
Kan, bu atardamarlardan karmaşık bir filtreleme sistemiyle geçer. Sistemin temel birimi nefrondur. Nefron, glomerül denilen bir damar yumağı ve böbrek bo-rucuklarından (tubulus) meydana gelir.

Glomerül (yumakçık), tubulus denen böbrek borucuklarına ufak moleküllerin girmesine olanak tanıyan kılcal damarlar yığınıdır. Yalnızca kandaki sıvılar filtre edilir, kan hücreleri zarı aşamaz. Filtre edilen sıvı borucuklardan geçer ve glikoz ve sodyum gibi yararlı maddeler kan dolaşımı tarafından yeniden emilirken üre gibi zararlı maddeler tutulur.
Böbrek borucukları üç bölümden oluşur:
• Yakın çevre borucuğu: Suyun ve besinlerin büyük bölümü burada yeniden emilir; istenmeyen maddeler bu noktadaki sıvının içinde saklanır.
• Henle dirseği: Daha fazla su ve tuzlar bu bolümde yeniden emilir ve atık maddeler buradaki sıvıda saklanır.
• Uzak çevre borucuğu: İdrardaki su içeriğinin ince ayarı burada yapılır.

İDRAR KONTROLÜ
Mesanenin kas duvarı kapsamlı sinirlerle donanmıştır ve bu nedenle mesane boşaltılırken onu kontrol etme imkanı mevcuttur. Mesane dolarken, beyin mesane duvarındaki sinirlerden uyarıyı alır ve mesane dolunca beyin kasılma talimatını verir ve aynı zamanda mesane, alt tarafta bulunan ve idrarın üretraya çıkışını kontrol eden bir halka kası gevşetir. Bu sistem olgun bir sinir sistemini gerektirir ve idrarın bu şekilde, isteğe bağlı kontrolü doğumdan birkaç yıl sonrasına kadar elde edilemez. Yetişkinlerde isteğe bağlı kontrolün yitimi çeşitli sebeplerden dolayı olabilir ve idrarı tutamama olarak bilinir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.