Karaciğer kanseri, belirtileri ve tedavisi

Karaciğer kanseri, diğer kanserler arasında daha az görünen kanser türleri arasında yer alır. Batı toplumlarında az görülen karaciğer tümörleri özellikle Güneydoğu Asya ve Güney Afrika’da nispeten daha yaygındır. Karaciğer kanserleri çoğunlukla hepatosit isimli karaciğer hücrelerinde meydana gelen bozulma ile ortaya çıkar. Bundan dolayı da karaciğer kanserlerinin yaklaşık yüzde 90’ına hepatosellüler kanser adı verilir.

 Karaciğer kanseri belirtileri…
Karaciğer kanserlerinin belirtileri de diğer kanser türlerine benzemektedir. Çoğunlukla karında şişkinlik, karnın sağ üst kısmında sırta vuran ağrı, kilo kaybetme, iştahsızlık, ateş, ciltte sararma, idrar renginde koyulaşma en önemli belirtilerdir. Ancak bu belirtiler ayrı ayrı diğer pek çok rahatsızlıkta da görülebileceğinden uzmanlar, bu belirtilerden biri veya bir kaçı bulunan kişilerin doktora muayene olmasını tavsiye etmektedirler.
Karaciğer kanserinde teşhis
Pek çok hastalıkta olduğu gibi öncelikle hastalığın teşhisi için uzman bir doktora muayene olmak gerekiyor. Muayene ile karaciğer ve dalakta büyüme olup olmadığı, su toplayıp toplamadığı belirlenir. Ayrıca, ciltte ve gözlerde sararma olup olmadığı da muayene ile tespit edilir.
Yapılan kan testlerinde alfa fetoprotein olarak isimlendiren maddenin yüksek çıkması karaciğer kanseri tanısını desteklemektedir. Karın bölgesinin ultrasonografisinin çekilmesi, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme ile karaciğerin görüntülenmesi tanı konulmasına yardımcı olur. Kesin tanı ise biyopsi yapılarak karaciğerden doku alınıp patolojik olarak incelenmesi ile konur. Karaciğerde kanser teşhisinin kesin olarak konulmasının ardından ise hastalığın vücutta başka organlara yayılıp yayılmadığı belirlenir. Uygulanacak tedavi yöntemine karar vermek için hangi evrede olduğu da tespit edilir. Hastalığın hangi evrede olduğu ise bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntülemeyardımı ile yapılabilir. Bazen genel anestezi ile laparoskopi adı verilen girişim de tercih edilebilir.
Karaciğer kanserinin tedavisi
Karaciğer kanserleri cerrahi işlemle tedavi edilir. Diğer organlara sıçramamış karaciğer kanserlerinde hastanın genel durumuna da bakılarak, karaciğerin hastalıklı dokusu ameliyatla çıkarılır. Hepatektomi denilen bu operasyonda karaciğerden alınacak miktarı tümörün büyüklüğü, sayısı ve bulunduğu yer belirler. Karaciğer kendini yenileyen bir organdır ancak, yine de ameliyattan sonra hastanın hayatını idame ettirebilecek bir miktarın da vücutta kalması gerekir. Bazen karaciğerin tamamının çıkarılması da gerekebilir. Böyle bir durumda ise karaciğer nakli gerekir.
Ameliyatla birlikte veya ameliyat uygulanmayan hastalarda radyofrekans ablasyon denilen ısıtma yöntemi veya kriyocerrahidenilen dondurma yöntemi kullanılarak da tümörler yok edilir. Ancak bu yöntemler cerrahi yöntemden daha az etkilidir.
Pek çok kanser türünde olduğu gibi kemoterapi adı verilen ilaç tedavisi de karaciğer kanserlerinin tedavisinde uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntemde belirlenen ilaç veya ilaçlar belli aralıklarla hastaya verilmektedir. İlaçlar koldan damar yolu ile tüm vücuda verilebileceği gibi ameliyat edilen hastalarda ameliyat sırasında yerleştirilen bir kateter yardımıyla sadece karaciğere de verilebilir.  İlaç tedavisine bazen radyoterapi-ışın tedavisi- de eklenebilir. Bu yöntemle karnın sağ üst bölgesine yüksek enerjili ışınlar gönderilir.
Cerrahi işlemin ardından ilaç ve ışın tedavileri alarak tedavi işlemi tamamlanan hastalar belli aralıklarla takip edilir. Karaciğer ve diğer organlar ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntülemeyöntemleri yardımıyla görüntülenir ve hastalığın tekrarlayıp tekrarlamadığı kontrol edilir. Hastalığın tekrar etmesi durumunda aynı tedavi yöntemleri yeniden uygulanır.
Karaciğer kanserlerinde risk faktörleri
Karaciğer kanserinin kesin sebebi bilinmemektedir ancak Hepatit B ve Hepatit C virüsü ile sarılık hastalığı geçirip virüs taşıyanların karaciğer kanserine karşı daha riskli grupta yer aldıkları belirtilmektedir. Hepatit B ve Hepatit C virüsleri kan yoluyla ve cinsel yolla insandan insana geçmektedir. Karaciğer kanseri ise bu tür virüs enfeksiyonları görüldükten yıllarca sonra ortaya çıkabilir. Ancak bu virüsleri taşımayan kimseler de karaciğer kanserine yakalanabilir. Siroz hastalarında da diğer bireylere göre görülme oranı daha yüksektir. Mısır, yer fıstığı ve diğer tahıllarda bulunan aspergillus isimli mantarların ürettiği aflatoksin adı verilen zehirlerin de karaciğer kanserine yol açabileceği belirtilmektedir. 60 yaşın üzerindeki erkeklerde ve ailesinde karaciğer kanseri olanlarda da görünme oranı diğerlerine göre daha yüksektir.
Karaciğer kanserinden korunma
Karaciğer kanserinden korunmanın en önemli yolu hepatit virüslerine yakalanmaktan kaçınmaktır. Bu virüslerden aşı yaptırarak korunmak mümkün. Besinler yolu ile alınan aflatoksin maddesinden de uzak durmak da gerekir. Siroz ve devamında kansere sebep olabileceğinden alkol tüketiminden de sakınılmalıdır.
Not: Bu metin, karaciğer kanserleri ile ilgili genel bilgi amaçlıdır. Hastalık şüphesi olanların uzman bir doktora muayene olması gerekir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.