Obsesif kompulsif bozukluk

Saplantı Zorların Bozukluğu (SZB) olarak da bilinen bu psikiyatrik bozukluk (ya da nevroz), kişinin sürekli tekrar eden düşünce, duygu ya da itici bir güçle bağlantılı bir anksiyete durumunda bulunmasıdır. Bunun sonucunda, kişi çoğu kez karşı konulamaz bir dürtü ile bazı ritüeller (ellerin tekrar tekrar yıkanması, aşırı temizlik, düzenli olarak anahtarların, tüpün ya da musluğun kontrol edilmesi gibi) uygular. Etkilenen kişi çoğu zaman davranışlarının mantıksız olduğunu kabul eder, ancak davranışlarını kontrol edemez. Bu ritüellerin genellikle anksiyete azaltıcı bir işlevi vardır.

Obsesif kompulsif bozukluğa sık rastlanır. Doktorlara göre gelişmiş ülkelerde her 100 kişiden 1 ‘inde görülmektedir. Ancak kesin olarak etkilenenlerin sayısını bulmak çok zordur, çünkü bu cins psikiyatrik bozukluğu olanların çoğu tıbbi yardıma gerek duymamaktadır.


OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUĞU TETİKLEYEN NEDİR ?

Çoğumuzun çocukluktan beri yaptığı zararsız rimelleri vardır. Kaldırımda yürürken çatlaklara basmamaya çalışmak veya eve hep aynı yoldan gitmek gibi. Ritüelin uygulanmaması durumunda doğacak sonuçlardan şiddetli endişe ya da korku duyulmuyorsa, bu tür bir davranış sorun oluşturmaz. Ritüellerin yerine getirilmesi gereği kişinin hayatına hükmetmeye başladığı ve örneğin, iş yaşamı gibi, diğer gerekliliklerinin önüne geçtiği anda sorunlar da baş gösterir.

Obsesif kompulsif bozukluk genellikle ilk olarak ergenlikte görülür. Çoğu vaka kişinin yaşadığı stres ya da stres yüklü olaylarla bağdaştırılabilir. Kimi vakalarda bozukluğun bir aile geçmişi vardır. Bir de obsesif kompulsif kişiliği olanlar vardır; mükemmel olmaya çalışır ve başkalarının duygularına önem vermezler. Böyle biri büyük olasılıkla obsesif kompulsif kişiliğe sahiptir.
DOKTORA NE ZAMAN GİTMELİ
Ciddi obsesif kompulsif bozukluk vakalarında kişi günde yüz kez ellerini yıkayarak ritüeli yerine getirir. Ama bu durum işe gitmek ya da ev işleri yapmak gibi gündelik yaşamın gerekleriyle çatışabilir. Çoğu kez bu davranışa eşlik eden anksiyete, kişi için büyük bir sıkıntı nedeni olabilir. Kontrol edemediğiniz düşünceleriniz ya da zorunlu olarak ritülleri yerine getirdiğinize dair şüpheleriniz varsa bu konuları doktorunuzla doğrudan konuşmanız iyi bir fikirdir.

Saplantı halindeki el yıkama ritüeli mikroplardan aşın korkmanın veya temiz olamama hissinin bir sonucu olabilir.

Bazı aileler obsesif kompulsif bozukluğa eğilimlidir, ama kalıtımsal bir eğilim mi yoksa öğrenilen bir davranış mı olduğu henüz açık değildir.

DOKTOR NE YAPABİLİR?

Duygu ve davranışlarınızın tanımından, doktor obsesif kompulsif bozukluktan şüphe edebilir. Bir dizi psikoterapik yaklaşımın faydası olabilir, bunlar arasından kavramsal-davranışsal terapi çok başarılı olabilir. Bu terapi, yapmak zorunda olduğuz ritüellerle yüzleşmenize ve onları kontrol etmenize yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Kısa bir süre için durumunuzda bir iyileşme göremeden işlerin daha da kötüye gittiğini düşünebilirsiniz. Ayrıca terapistiniz ya da doktorunuz an-tidepresan ilaçlar da yazabilir.

UZUN DÖNEMDE SEYRİ

Obsesif kompulsif bozukluğu olanların çoğu uygun bir terapi görmeye başladıktan sonra tatmin edici ilerlemeler göstermektedir. Diğer bazılarıysa, örneğin obsesif kompulsif kişiliğe sahip olanlar, kalıcı ya da tekrar eden dönemler halinde bu davranışları tekrar gösterebilirler ve bu durum yıllarca devam edebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.