Sifiliz (frengi)

Sifiliz, sosyal, bulaşıcı ve zührevi bir hastalıktır. Geçmiş yılardada önemli, ciddi ve toplumun en korkunç hastalıklarından biriydi. Sifiliz gerek hasta kişide yaptığı yıkımlar, gerekse hasta çevresi ve hastadan oluşacak yeni

nesiller yönündende çok önemlidir.

Etken: Treponema pallidum adında bir spirokettir.

Epidemiyoloji: Sifiliz dünyanın her ülkesinde görülebilen bir hastalıktır. Yaş cins farkı göstermez. Erkeklerde 15-39 yaşlarda daha çok görülür. Kaynak, aktif frengide enfekte olan deri ve mukoza ifrazatları, lezyondaki akıntılar, konjenital frengide enfekte olan annenin kanıdır. Bulaşma yolları cinsel temas, öpüşme, taze kontamine olmuş eşya ile ve gebeliğin 16-18 haftasından itibaren anneden plasenta aracılığı ile olur.

Bulaşıcılık süresi: Hastalığın başlangıcından itibaren açık lezyonların,  bulunduğu devrede bulaşıcıdır. Spiroketler vucuda girebilmeleri çin, deri veya mukozada cizik veya yırtık bulunması gerekir. Tedaviye başlandıktan 24 saat sonra bılaşıcılık biter.

Kuluçka dönemi ortalama 21 gündür.

Belirtiler üç devrede incelenir.

1.Devrede beliriler: Etkenin yerleştiği genital bölgede oluşan bir papül ve şankr görülür. Bunlar erkeklerde glans penis, kadınlarda labium major ve minorlarda lokalize olur. Dudakta,  Dil, dişeti, tonsiller, göz kapakları, konjonktiva, yüz saçlı deri, el parmakları ve anüste şankr görülür. Şankrda bir hafta sonra bölgesel lenf bezleri şişer. Serolojik testlede (+) pozitif olur. Dudaklardaki şakr lar öpüşme aynı aynı eşyaların kullanılması ile olur. Tonsillalara yerleşebilir. O zaman gizli frengi kaynagğını oluştururlar.

2. Devre belirtileri: Şankr ın belirmesinden 3-4 hafta sonra başlar. Tüm gövdede özellikle avuç içinde, ayak tabanında, ağız ve boğazda, bakır renginde, ağrısız, kaşıntısız makül,  papül, püstül şeklinde deri döküntüleri oluşur. Nevralji, bütün lenf bezlerinde şişme görülür. Kemik, eklem, m.s.s karaciğer ve böbreklerde  lezyonlarda oluşabilir. Menenjit, hepatit, osteit, artrit ve iritis azda görülür. Sifilizin tanı koydurucu dönemi 2. dönemidir. !-4 sene sürer. Hastada ateş, terleme , halsizlik, iştahsızlık ve vucut genelinde kemik ve kas ağrıları, sarılı ve nefrit görülür.

3.Devre belirtileri: Hastalığın başlamasından 3-4 sene sonra başlar. Sekellerle seyreder. Belirtileri tüm organlarda görülebildiği gibi tek bir organıda seçebilir. Budevrenin en tipik belirtisi gom adını alan ganülomların oluşmasıdır.

3. Devir lezyonları:  1) Eritrema tertiaris   2) Sifiliz gomu    3) Sifiliz tüberlülleri   4) Eklem üstü nodüller.

Sifiliz tüm vucuda yayıldığı zaman bağzı hastalıkları taklit eder. Konjenital sifiliz olasılığını önlemek için bütün gebe kadınlarda testler yapılmalıdır. Sifiliz etkeni, gebeliğin erken döneminde plesanta yoluyla, anneden fetüse geçer. İlk haftada deride çok belirgin lekeler görülür. (makülo papüler döküntüler), gebeliğin 5-7. aylarında sifilizden kaynaklanan düşükler görülür.

Konjenital sifiliz:Frengili anneden dolayı fetüsün transplasenter yoluyla enfeksiyonu sonucu ortaya çıkar. Fetüsün ölümü ve buna bağlı olarak  düşükler ilk 3 aydan sonra görülür. Bu oran %25 tir.

Fetüs enfekte olduğunda yenidoğanda belirtiler: El ayasında ve ayak tabanında makülo-papüler  döküntüler, cerahatli ve kanlı burun akıntısı ağız ve anüsteki derimukoza sınırlarında nemli lezyonlar, karaciğer ve dalak büyüklüğü, sarılık, yaygın lenfadenopati görülür.

Komlikasyonlar: gomların yerleştiği yere göre komplikasyonlar oluşur. Göze yerleşirse körlük oluşabilir. Sinir sistemine yerleşirse, baş ağrısı, aşırı duyarlılık, ısı ve ağrılar görülür. Aortta genişleme(Anevrizma) koroner damar çıkışlarında daralmalar, böbrek arterleri zarar görerek nefrit oluşur. Kemiklerde periostit, ostit, artrit oluaşbilir. Burun kemiğinde çökme sonucu kemer burun oluşur.

Konjenital sifilizde komlikasyonlar erken yada geç oluşabilir. Erken dönemde iskelt harabiyetleri, geç dönemde Hutchinson dişleri(sifilizde karekteristiktir.Keser dişler testere şeklini alır). Gözde görme zayıflar veya körlük oluşur. Sağırlık tek veya çift taraflı oluşabilir.

Tanı: Hastadan anemnez alınmalıdır. Özellıkle sinsel temas öyküsü dinlenmelidir. Ne kadar erken tanı konursa tedavi o kadar erken ve kolay olur. Etkenin yapacağı harabiyet ve sekelleri ortadan kaldırır. Klinik belirtilerden özellikle deride oluşan lezyonlar (şankr, makuo-papüler, gom) lar önemlidir. Tanıda yardımcı olur. Kesin tanı koymak lezyondan materyal alınarak Treponema Pallidum ‘ saptanması serolojik testlerde yapılır.

Korunma: Sifilizin bulaşması olası yerlerin ve kişilerin kontrolü yapılır. Kontrol için şüpheli olanlarda sifiliz testleri için kan alınır. Hastalar tedaviye alınmalıdır. Bildirimi zorunludur.

Sifiliz cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. Buna yönelik önlemler alınmalıdır. Yeni evlenecek çiftler sifiliz yönünden kontrol ve muayene edilmeli, kan testleri yapılmalıdır. (kanunen zorunludur). Filyasyon aranır. portör arnır varsa tedavisi yapılır. hasta izole edilir. Hastalığı süresince cinsel temas önlenir.

Tedavi: Sifiliz   tedavisinde en etkili ilaç Penicillinlerdir. Sifilizin devrelerine göre değişik miktarlarda kullanılırlar. Penicillin allerjisi varsa Erythromisin veya tetracycline kullanılır. zaman aralıkları ile kan testleri ile kan testleri yapılarak  kontrol edilir. Tüm serolojik testler  ve beyin omurilik sıvısı negatifse hasta serbest bırakılır.

Frengilerin tedavileri normal hastanelerde değil frengi hastalarının bulunduğu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.