TOURETTE SENDROMU

TOURETTE SENDROMUTourette sendromu (TS) veya Tourette bozukluğu DSM-III-R ve TS Sınıflandırma Çalışma Grubu tarafından şöyle tanımlanmıştır: birden fazla motor tik ve en az bir vokal tik’in bir arada bulunması (aynı zamanda birlikte bulunması şart değil), 12 aydan daha uzun sürmesi, artış ve azalmalar göstermesi ve 21 yaştan önce başlamasıdır. DSM-IV’de bazı kriterler değişikliğe uğramıştır.
TS önceleri nadir olduğu düşünülürken, artık oldukça yaygın olduğu kabul edilmektedir. Bu bozukluğun farkındalığın artışı ve nöropsikiyatrik bir bozukluk olduğu görüşü ilgiyi artırmıştır. Bozukluğun kesin sebepleri henüz açığa çıkarılamamıştır. Tanı için herhangi bir biyolojik testin olmaması, genellikle semptomlara dayalı tanı konmaktadır. Sadece tiklerin göz önüne alınarak tanının konması karışıklıklara yol açabilmektedir. Tiklerin Sebepleri; “alışkanlık”, “stres”, “emesyonel bozukluklar”, bazen “dikkat vermeyi gerektiren durumların sonucu” ve cinsel kötüye kullanımın sonucunda da olabilmektedir.
Daha son zamanlara dek bile, tiklerin psikolojik orijinli olduğu düşünülüyordu. Şimdi ise kabul gören görüş; TS’nin büyük oranda nörogenetik orijinli nörogelişimsel bozukluk olduğudur.

BELİRTİLERİ
Tourette sendromunun ,ayırt edici işareti tiklerdir ve bu tikler hafif şiddetli ve ağır şiddetli olabilmektedir. Bazı şiddetli tikler son derece sarsıcı olmaktadır. Göz kırpma ilk yüz tiki ilk belirtileri olabilir. Fiziksel tikler göz kırpma, vücudun herhangi bir yerini istemsiz olarak sallama gibi örneklendirebiliriz. Sesle ilgili tikler ise hırıltı, ciyaklama, kelimeler ve cümleler gibi seslerden oluşur.  Hastalar tikin başlangıcından önce olağan dışı ve rahatsız edici şeyler yaşamaktadır. Örneğin gözlerde yanma hissi olur ve sadece kırpmayla geçer ve bu ileriki zamanda sürekliliğe geçer. Yada boğazda kaşınma hissi oluşur  bunu da hırıldamak  ve boğazı temizlemekten geçer sonucunda alışkanlık olur. Bu ve bunun gibi bir çok örnek aslında yaşanılan tiklerin başlıca sebepleri olabilir. Kaygı, stres, yorgunluk, hastalık, heyecan gibi durumlarda tikler şiddetini arttırmaktadır. bu tür tiklerin iyileşmesine yardımcı etkenlerde vardır. Örneğin bir spor dalıyla uğraşmak, heyecanlı bilgisayar oyunları oynamak, ilginç kitaplar okumak, rahatlama tekniklerini öğrenmek dikkati tikten ayırıp başka yere yoğunlaştıracaktır. 

TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Tourette sendromunun tedavi aşamasında bireyin kendisine, ailesine ve öğretmenlerine bilgilendirme yapılmalıdır. Tourette sendromlu çocuğun okul başarısı etkilendiğinde ya da bireyin yaşam kalitesi azaldığında ve insanlar ile ilişkilerinde sorunlar başlattığında tedavi süreci bir an önce başlamalıdır.
Tourette sendromunun tedavi sürecinde amaç tiklerin tamamen ortadan kaldırılması değildir. Çocuğun bu tiklerden dolayı duyduğu rahatsızlık hissi ve utangaçlığını en düşük seviyeye indirecek şekilde tiklerin kontrolünü sağlamak olmalıdır.
Tourette sendromu tedavisinde ilaç tedavisi ön plandadır. Psikiyatrist takibinde uygulanan ilaç tedavisinin yanında tourette sendromlu çocuk veya yetişkinin ailesi ve psikoterapi yolu ile başa çıkma becerilerini kuvvetlendirirler. İlaçların verilen dozlarda belirlenen günlerde alınması tedavinin seyri bakımından önemlidir.
Tourette sendromunun yani tiklerin bir hastalık olduğunu ailenin kabul etmesi önemlidir. Psikoterapi tedavisinde, bireyin ya da çocuğun sosyal ortamlara uyum süreci üzerinde durulur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.